یکی از مباحث جدید در حقوق بین الملل کنونی، حقوق مخاصمات مسلحانه اعم از بین المللی و داخلی است. حقوق مخاصمات مسلحانه به مجموعه قواعد و مقرراتی گفته می شود که در شرایط و وضعیتی جنگی حاکم است. مهمترین منابع حقوق مخاصمات مسلحانه را می توان کنوانسیون های چهارگانه ژنو مصوب میان دولت ها در سال 1949 و پروتکل های الحاقی اول و دوم آن در سال 1977 نام برد که امروزه برای این مقررات از عنوان دیگری یعنی حقوق بشردوستانه در مخاصمات مسلحانه استفاده می شود.
اجرای قواعد حقوق بشردوستانه از زمانی که منشور ملل متحد در سال 1945 برای اولین بار در سطح جهانی و فراگیر استفاده از زور را در روابط بین دولت ها برای رسیدن به اهداف سیاسی تحریم کرد، بیش از گذشته اهمیت یافت. بنابراین اجرای این قواعد حقوق بشردوستانه به عنوان قواعد قانون ساز حقوق بین الملل نه تنها برای دولت های عضو این معاهدات الزام آور دانسته شده، بلکه در هر مخاصمه بین المللی حتی اگر یکی از طرفین مخاصمه عضو این معاهدات نباشد، رعایت مفاد آن همچنین برای او هم الزام آور است. حقوق بین الملل کاربرد زور را فقط در روابط دولت ها ممنوع ساخته و هنوز در رابطه با عدم استفاده آن در داخل دولت ها با خلاء حقوقی مواجه هستیم؛ کنوانسیون های چهارگانه ژنو هم بعد از تصویب چون محدود به روابط مخاصماتی بین دولت ها بودند.
ادامه مطلب
